چرخه رنگ ها و هارمونی رنگ ها

چرخه رنگ

چرخه یا دایره رنگ نموداری است که طیف رنگ های اصلی را نمایش می دهد و نوع ارتباط این رنگ ها با همدیگر را مشخص می کند. به طور سنتی، همچواری بسیاری از رنگ ها در کنار همدیگر به شکل چشم نوازی دیده می شود. در اصطلاح این رنگ ها با همدیگر در هارمونی (harmonies colors) هستند.

رایج ترین مدل: چرخه  ۱۲ رنگی بر اساس مدل رنگی RYB است. از کنار گذاشتن اول اسم سه رنگ اصلی قرمز، زرد و آبی در انگلیسی RYB به دست می آید که رنگ های اصلی هستند. رنگ های اصلی رنگ های پایه ای هستند که همه نوع طیف رنگ از آن ها تشکیل می شود. برای ایجاد رنگ های دیگر باید از ترکیبی از دو رنگ اصلی استفاده کرد.

مثلا قرمز و زرد میشه نارنجی، آبی و قرمز میشه بنفش و زرد و آبی میشه سبز.

مدل رنگ ها

رنگ های ثانویه:  بنفش و نارنجی و سبز هستند که هنگام ترکیب رنگ های اصلی با همدیگر ایجاد می شوند. این رنگ ها در چرخه رنگ به طور مستقیم در برابر رنگ های اصلی قرار می گیرند، چون بین دو رنگی هستند که ترکیب شده اند تا این رنگ ثانویه ایجاد شود.

رنگ های ثالث یا ترکیبی بیشتر از رنگ های اولیه و ثانویه هستند، چون ترکیب های بیشتری میتوان ایجاد کرد. این رنگ ها بر روی چرخه  رنگ بین رنگ های اصلی و ثانویه قرار میگیرند. رنگ های ثالث هنگام ترکیب یک رنگ اصلی و یک رنگ ثانویه با همدیگر ایجاد می شوند.

هارمونی رنگ

خانواده رنگ ها: وقتی به یک رنگ فکر میکنید، دو خانواده اصلی وجود دارند که از هم متمایز هستند، رنگ های گرم و رنگ های سرد.

رنگ های گرم رنگ هایی هستند که تند و با انرژی اند. این رنگ ها احساس گرما، حرکت و جنبش را منتقل میکنند. مثلا قرمز رنگ هیجانی و آتشین است. نارنجی و زرد نیز رنگ های تابستانی و شبیه آفتاب هستند.

رنگ های سرد  مثل آبی و سبز و بنفش است. این رنگ ها به طور طبیعی حس سرما را منتقل میکنند و رنگ هایی آرام تر نسبت به رنگ های گرم هستند. این رنگ ها را بیشتر میتوان به آب، طبیعت و از این دسته مرتبط  دانست.

چرخه رنگ و هارمونی رنگ

طرح رنگ آنالوگ (مشابه)

رنگ هایی هستند که در چرخه رنگ در کنار یکدیگر قرار میگیرند و هماهنگی و هارمونی خوبی دارند. به عنوان مثال رنگ زرد را در نظر بگیریم، طیف زیبایی از رنگ های گرم را تشکیل می دهد که در نهایت این طیف به رنگ قرمز می رسد.

طرح رنگ متساوی الاضلاع:

در هارمونی ایجاد شده  در قالب متساوی الاضلاع یا سه تایی، رنگ ها از سه خانواده با فاصله برابر از همدیگر انتخاب می شوند. ترکیب این سه رنگ به شکل یک مثلث متساوی الاضلاع دیده می شود .  در استفاده از چنین چیدمانی باید تعادل رعایت شود. بهتر است از یک رنگ به عنوان رنگ اصلی و از دو رنگ دیگر به عنوان آهنگ یا لهجه طرح استفاده کرد.

حتما بخوانید: روانشناسی رنگ ها در طراحی و تبلیغات

طرح رنگ متساوی الساقین:

این هارمونی از ترکیب یک رنگ یا دو خانواده ی هم جوار شاخه ی مکمل رنگ اصلی ایجاد می شود. رنگ های همسایه ی رنگ مکمل در کنار رنگ مورد نظر قرار گرفته اند. این هارمونی به همین دلیل از سه جز تشکیل شده است. چنین ترکیبی مشابه رنگ سه تایی تضاد را به خوبی نشان می دهد. البته طرح رنگ متساوی الساقین احساس تشنج و هرج و مرج را کمتر به بیننده منتقل میکند. (اگر به تازگی وارد دنیای رنگ ها شده اید با خیال راحت از این هارمونی استفاده کنید، خراب کردن ترکیب این دسته از رنگ ها بسیار سخت است).

طرح رنگ مستطیل:

هارمونی مستطیل از یک رنگ اصلی و یک رنگ مکمل همراه با دو رنگ همجوار رنگ مکمل تشکیل می شود. با انتخاب این هارمونی گزینه های زیادی برای طراحی خود خواهید داشت. دقت داشته باشید اگر یک رنگ در این ترکیب به عنوان رنگ اصلی انتخاب شود بهترین نما به وجود می آید. (در طراحی با این دسته بهتر است تعادل بین رنگ های گرم و سرد رعایت شود).

طرح رنگ مربع:

رنگ بندی مربع تقریبا شبیه رنگ بندی مستطیل است با این تفاوت که فاصله رنگ ها در چرخه با هم برابر است.مشابه طرح بندی چهار ضلعی بهتر است از یک رنگ اصلی استفاده کنید و تعادل بین رنگ های سرد و گرم را رعایت کنید.

موضوع دیگر سایه، روشن و شدت یا تن سه مفهوم در مورد رنگ هستند که عموما به شیوه ای نادرست مورد استفاده قرار میگیرد. اگر رنگی با اضافه کردن رنگ سفید به وجود آید به آن روشن یا تینت TINT گفته میشه. اگر به رنگی سیاه اضافه کنیم، رنگ تیره تر را سایه می گویند. اگر رنگی را با خاکستری مخلوط کنیم نتیجه شدت یا تن متفاوتی خواهد داشت.

چرخه رنگ - دایره رنگ
harmonie color

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *